Skip navigation

Foto: Arnoud Engelfriet (www.arnoud.engelfriet.net)De regelgeving rondom het auteursrecht moet op de schop. De huidige auteurswet is namelijk zwaar achterhaald, vindt ICT-jurist Arnoud Engelfriet. “De wet werkt niet goed meer en is dringend aan een grote onderhoudsbeurt toe.”

Onrechtmatig gebruik
Veel Hyves-gebruikers hebben foto’s, die anderen geschoten hebben, op hun online profiel staan. Sommigen gebruiken zelfs foto’s van professionele fotografen. Vaak zonder toestemming van de eigenlijke maker. Waar veel gebruikers niet bij stil staan, is dat ze de wet overtreden omdat ze geen toestemming aan de maker van de foto hebben gevraagd. Ze hebben er geen benul van dat de maker een claim kan neerleggen en een geldbedrag kan eisen voor onrechtmatig gebruik.

De wet voorziet niet
Met name dit voorbeeld laat zien dat de auteurswet erg onder druk staat omdat de wet is geschreven in een tijd waarin content door een klein aantal professionele partijen werd uitgegeven. Engelfriet vult aan: “Dat zijn dingen die écht in de wet geregeld moeten worden. Vooral gericht op wanneer je nu wel of niet een tekst of foto mag overnemen. De wet voorziet daar op dit moment niet in.” Per jaar worden er in Nederland enkele tientallen zaken behandeld met betrekking tot het auteursrecht. Hoeveel precies is onduidelijk omdat niet alle zaken de pers halen of niet in een database worden gepubliceerd.

Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.

Onnodige claims
De huidige tijd schreeuwt om een andere regelgeving. Een goed voorbeeld hiervan is dagblad Trouw dat in samenwerking met contentbeschermer Cozzmoss voor 100.000 euro aan schadeclaims heeft verstuurd aan schenders van het auteursrecht. Engelfriet ontvangt in zijn praktijk mensen die ondere andere deze claims hebben ontvangen. Hij vindt het een verschrikkelijk domme stap van het dagblad. “Vaak zijn het cliënten die een weblog hebben met ongeveer twintig bezoekers per maand. Zij krijgen dan een factuur van 450 euro en schrikken zich kapot. Dat kan in mijn ogen niet de bedoeling zijn. Ik kan me ook niet voorstellen dat Trouw hier iets aan heeft.”

Oneerlijk
Is de argumentie van Engelfriet eigenlijk niet oneerlijk? Het aanpakken van de mensen die de auteursrechten schenden zou in de ogen van Trouw een logische stap zijn. Trouw betaalt immers ook geld aan de journalisten die verhalen schrijven.  Volgens Engelfriet is het niet oneerlijk. “Het internet is een medium dat is gemaakt voor het overnemen en kopiëren van materiaal. Trouw kan beter zoeken naar een systeem waarmee ze geld verdient dankzij het feit dat anderen hun content overnemen.” Volgens de jurist is dit een typisch voorbeeld waarom de auteurswet moet worden aangepast.  Maar waarom duurt het zo lang voordat er een nieuwe wet wordt aangenomen?

Het is niet toegestaan om een auteursrechtelijk beschermd werk te gebruiken of te verspreiden zonder toestemming (licentie) van de auteur. Dit speelt met name bij file sharing. Auteursrecht op internet levert ook veel andere problemen op.

Auteurswet aanpassen
Wetten aanpassen is doorgaans een moeizaam politiek proces en al helemaal op Europees niveau. Engelfriet legt uit dat de Europese Commissie heeft aangekondigd dat ze een onderzoek gaat doen naar de mogelijkheden om de auteurswet aan te passen. “Het is momenteel erg moeilijk om de wet te wijzigen want je hebt met veel internationale verdragen te maken. Het onderzoek van de Europese Commisie zal Europa-breed plaatsvinden en ingevuld worden. Komt er een nieuwe wet op Europees niveau dan moet Nederland zich daar bij aansluiten.” Verwacht wordt dat de overgang naar een nieuwe auteurswet waar Nederland zich ook aan moet houden, niet zonder horten en stoten gaat.

Juridisch grijs gebied
De ICT-jurist voorspelt dat er een grote botsing tussen de oudere en huidige generatie komt. “Met de oudere generatie bedoel ik de auteursrechthebbende die zich momenteel nog erg vasthouden aan het verouderde idee. Zij denken vaak nog:  ‘je moet toestemming vragen voordat je iets van mij publiceert. Doe je dit niet dan klaag ik je aan’. Maar tegenwoordig heb je te maken met een generatie die is opgegroeid met weblogs, websites, sociale netwerken en het copy pasten van teksten of foto’s. Ze zijn gewend geraakt aan deze manier van publiceren. Het is een groot juridisch grijs gebied.” Het gebruik van de Creative Commons licenties zou deze botsing kunnen voorkomen.

Wel kent het auteursrecht uitzonderingen: zo is citeren of het maken van een parodie toegestaan. Veel voorkomend is de kopie voor strikt eigen gebruik (thuiskopie). Deze mag altijd worden gemaakt, ook bij downloaden uit illegale bron.

Creative Commons
De Creative Commons licenties zijn in het leven geroepen om toe te staan dat mensen content gaan hergebruiken en ze daarin ook te stimuleren. Momenteel zijn er veel amateurfotografen die gebruik maken van deze licenties. Neem als voorbeeld de fotosite Flickr waar je kunt zoeken op foto’s die vallen onder de Creative Commons licentie. Engelfriet verwacht dat we in de toekomst naar een model gaan in de lijn van de Creative Commons. Hij hoopt ook dat dit snel gebeurt, maar hij vreest dat de gevestigde orde nog heel lang op de huidige auteurswet blijft hangen omdat het moeilijk is om daar op korte termijn verandering in te brengen. “Het is een politieke discussie. Mensen die geld verdienen met het huidige auteursrechtenmodel hebben er geen enkel belang bij om over te stappen naar de licenties. Ze zullen het ook met alle macht tegen proberen te houden.”

Dit artikel is onderdeel van een reeks blogposts over het auteursrecht op internet. Lees ook:

2 Comments

    • Karlijn van Houwelingen
    • Posted 19 May, 2009 at 1:59 pm
    • Permalink
    • Reply

    Mooi geworden Sanne! En interessant. Maar dat had ik gisteravond al gezegd :)

  1. San! Ziet er goed uit, interessant onderwerp. Veelvoorkomend verschijnsel.


3 Trackbacks/Pingbacks

  1. By Bert Brussen » Blog Archive » Kwoot: 19 mei on 19 May 2009 at 10:54 am

    […] Ius Mentis eens door, daar worden veel handige juridische zaken glashelder uitgelegd. Kwoot van Sanne Brand’s weblog. Stem of voeg toe […]

  2. By Auteursrecht op internet « Nerdette.nl on 21 May 2009 at 2:37 pm

    […] Nerdette.nl – How journalists can use new media – About me « “De auteurswet staat onder druk” […]

  3. By Trouw in strijd tegen contentdief « Nerdette.nl on 10 Jun 2009 at 10:15 am

    […] het hardste hun geschut inzetten.” ICT-jurist Arnoud Engelfriet was een van de velen die zijn mening uitte over de aanpak van Trouw. Arnoud Engelfriet (ICT-jurist): “Het internet is een medium dat […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: